W niniejszym dziale, postaramy się Państwu nakreślić zarys szerokiej gamy urządzeń, wchodzących w skład m.in. lakierni proszkowych, lakierni ciekłych (mokrych), galwanizerni. Poza tym będą tu się również pojawiać informacje na temat malowania proszkowego, malowania natryskowego (ciekłego, mokrego), procesów galwanicznych itp. Dział ten ma charakter poradnika, w którym mogą się Państwo dowiedzieć czegoś nowego, bądź usystematyzować wiedzę.
KONCEPCJE KABIN MALARSKICH (LAKIERNICZYCH) I SUSZAREK
Na rynku znajduje się wiele typów i odmian kabin malarskich i suszarek, wśród których trudno rozeznać się potencjalnemu inwestorowi. Niniejszy tekst ma na celu ułatwić to zadanie wszystkim tym, którzy planują zakup tego typu urządzeń. Szczegółowych informacji udzielą Państwu nasi doświadczeni projektanci.
KABINY MALARSKIE
Przy systematyzowaniu typów kabin najlepiej posłużyć się normą europejską (dziś również polską), dotyczącą kabin malarskich.
PN-EN 12215 : Urządzenia do malowania – Kabiny malarskie do nanoszenia natryskiwaniem ciekłych organicznych wyrobów lakierowych – Wymagania bezpieczeństwa
Norma ta definiuje pojęcie kabiny malarskiej i określa poszczególne rodzaje kabin, ilustrując schematycznie ich funkcjonowanie:
kabina malarska
zespół łączący podzespoły takie jak jeden wentylator lub więcej wentylatorów do wentylacji mechanicznej; układy filtrowania suchego powietrza i/lub przemywania odlotowego powietrza, urządzenia do pomiaru i regulacji (np. blokada do pomiaru wentylacji mechanicznej i urządzenia do natryskiwania), układ nagrzewania nawiewanego powietrza (np. palnik), instalacje automatycznego gaszenia ognia, urządzenia ostrzegawcze, aparaturę elektryczną, połączone razem w obrębie częściowo lub całkowicie zabudowanej konstrukcji (ograniczonej ścianami, nazywanej przestrzenią) do kontrolowanego procesu nanoszenia natryskiwaniem organicznego ciekłego wyrobu lakierowego
kabina malarska zamknięta (rys.1 i 2)
kabina malarska zamknięta ze wszystkich stron podczas natryskiwania, z wyjątkiem otworów do wprowadzania i usuwania części roboczych i przewodów do wentylacji
Rysunek nr 1
Rysunek nr 2
kabina malarska otwarta od góry (rys.3)
kabina malarska zamknięta ze wszystkich stron podczas natryskiwania, z wyjątkiem stropu przeznaczonego do wlotu nawiewanego powietrza, otworów do wprowadzania i usuwania części roboczych i przewodów do wentylacji wyciągowej
Rysunek nr 3
kabina malarska otwarta od przodu (rys.4)
kabina malarska zamknięta ze wszystkich stron podczas natryskiwania, z wyjątkiem otworów w bocznych ścianach do wprowadzania i usuwania części roboczych i przewodów do wentylacji wyciągowej; otwarta przednia strona kabiny używana jest jako wlot nawiewanego powietrza i jako dostęp dla operatora
Rysunek nr 4
kabina zespolona do malowania i suszenia (tzw. kabino – suszarka, kabina lakierniczo – suszarnicza)
zespół łączący podzespoły takie jak wentylator(-y), układ nagrzewania nawiewanego powietrza (np. wymiennik ciepła lub palnik), klapy i zasuwy z napędem, przewody wentylacji wymuszonej, układy filtrowania suchego powietrza i/lub przemywania odlotowego powietrza, urządzenia do automatycznego gaszenia ognia i dodatkowe specjalne urządzenia elektryczne, obwody sterowania i mocy, połączone razem w celu przeprowadzenia natrysku i suszenia ciekłego wyrobu lakierowego w przestrzeni całkowicie zamkniętej wyposażonej w wentylację wymuszoną
UWAGA: Kabina zespolona może być wyposażona w zagłębienie robocze.
Tym ostatnim kabinom poświęcona jest odrębna norma:
PN-EN 13355 : Urządzenia malarskie – Kabiny zespolone – Wymagania bezpieczeństwa
W zależności od rodzaju filtracji powietrza odciąganego, kabiny lakiernicze można podzielić na:
- Kabiny z filtracją suchą
- Kabiny z filtracją wodną.
Kabiny z filtracją suchą stosuje się głównie w małych malarniach. Ponadto filtrację suchą stosuje się z oczywistych względów w kabino-suszarkach. Zaletą kabin „suchych” jest niższa cena zakupu i łatwiejsze utrzymanie czystości oraz prosta obsługa związania z wymianą mat filtracyjnych lub/i kartonów pochłaniających przetryśniętą farbę. Wadą zaś jest spadek wydajności wentylacji wyciągowej wraz z upływem czasu eksploatacji, związany z zanieczyszczaniem się filtrów wychwytujących farbę. Wady tej nie wykazuje nieliczna grupa kabin wyposażonych w automatyczny układ kontroli oporów przepływu powietrza i falownik sterujący pracą wentylatorów.
Kabiny z filtracją wodną są bardziej zaawansowane technologicznie, a co za tym idzie droższe inwestycyjnie. Nowoczesne kabiny tego typu wyposażone są w rozbudowane systemy ciągłego oczyszczania wody kierowanej na ściany lub podłogi wodne (tzw. płaszcze wodne), składające się z automatycznego układu dozowania koagulantów i flokulantów w ilości zależnej od ilości wytryskanej farby. Systemy takie posiadają odszlamiacz z automatycznym zgarniakiem oraz prasę pneumatyczną do szybkiego odwadniania, wychwyconego na drodze reakcji fizykochemicznej, odpadu polakierniczego.
Omawiane wyżej kabiny malarskie zazwyczaj pracują w strefach zagrożenia wybuchem, a co za tym idzie muszą spełniać wymagania dyrektywy.
SUSZARKI
W tekście tym mówimy jedynie o suszarkach przeznaczonych do suszenia i utwardzania powłok malarskich i lakierniczych, utworzonych z farb i lakierów zawierających rozpuszczalniki organiczne. W grupie tej mieszczą się również suszarki do farb wodorozcieńczalnych, gdyż farby te zawierają w swym składzie również pewną, często niemałą, część rozpuszczalników organicznych. Tego typu suszarkom dedykowana jest następująca norma:
PN-EN 1539 : Suszarki i piece, w których uwalniane są substancje palne – Wymagania bezpieczeństwa
Powyższa norma definiuje nam pojęcie suszarek i wiele innych terminów związanych z procesem suszenia różnych materiałów, w tym materiałów malarskich (powłokowych). Definicja suszarek wg normy brzmi następująco:
suszarki
czasami zwane piecami: Urządzenia, w których zachodzą procesy suszenia i/lub utwardzania oraz wydzielane są substancje palne. Suszarki są intensywnie wentylowane i z reguły wyposażone w ogrzewanie lub inne systemy energetyczne. Inne urządzenia, gdzie zachodzi odparowanie, takie jak strefy wstępnego suszenia i/lub przedsionki umieszczone przed suszarką, należy rozpatrywać, w ten sam sposób jak suszarki.
Suszarki można dzielić na wiele grup i można to robić na wiele sposobów. Poniższy podział obrazuje mnogość różnego rodzaju rozwiązań technologiczno-konstrukcyjnych tego typu urządzeń.
Podział suszarek ze względu na kształt i rodzaj transportu:
- Suszarki komorowe (przeważnie małe suszarki)
przelotowe
nieprzelotowe
z transportem podwieszonym (zazwyczaj ręcznym)
z transportem podłogowym (zazwyczaj ręcznym)
- Suszarki tunelowe
przelotowe
nieprzelotowe
z transportem podwieszonym (automatycznym)
— z przenośnikiem jednotorowym (łańcuchowym)
— z przenośnikiem dwutorowym tzw. Power and Free – w skrócie P&F
z transportem podłogowym
— łańcuchowym
— taśmowym
Podział suszarek ze względu na rodzaj czynnika grzewczego:
- Suszarki elektryczne
- Suszarki gazowe
z grzaniem pośrednim
z grzaniem bezpośrednim
- Suszarki olejowe
- Suszarki ogrzewane wodą gorącą
- Suszarki ogrzewane parą
Podział suszarek ze względu na sposób przekazywania ciepła:
- Suszarki konwekcyjne (ogrzewanie detali podgrzanym powietrzem)
- Suszarki promiennikowe (ogrzewanie detali promieniami podczerwonymi IR)
- Gazowe (bezpłomieniowe, katalityczne spalanie gazu – również wykonanie Ex)
- Elektryczne (żarowe)
- Suszarki konwekcyjno-promiennikowe
Podział suszarek ze względu na sposób zapobiegania wydostawaniu się ciepła na halę przez otwory do wprowadzania i/lub wyprowadzania detali:
- Suszarki z drzwiami
otwieranymi ręcznie
otwierane automatycznie (napęd pneumatyczny bądź elektryczny)
- Suszarki z kurtynami powietrznymi (zazwyczaj posadowione na poziomie posadzki)
- Suszarki zasyfonowane (muszą być podniesione na konstrukcji wsporczej)
Podział suszarek ze względu na sposób recyrkulacji powietrza:
- Suszarki z nawiewem przez ściany boczne i wyciągiem przez sufit
- Suszarki z nawiewem przez podłogą i wyciągiem przez sufit
- Suszarki z nawiewem i wyciągiem przez sufit
- Suszarki z nawiewem i wyciągiem przez podłogę
Jak widać z powyższego zestawienia, kombinacji tych podziałów może być bardzo dużo i tak jest w rzeczywistości. Przy każdej inwestycji indywidualnie rozpatrujemy wszystkie potrzeby technologiczne oraz możliwości techniczno-ekonomiczne inwestora, tak aby wybrać najwłaściwszą opcję.